Karadeniz’in İncisi: Batum Gezi Notları

Bu yaz gezi planlarımı yaparken schengen vizesi ile uğraşmak istemedim. Malum, ülkenin siyasi durumu zaman zaman Avrupa ile yaşanan gerginlikler, biz gezmeyi sevenlere onca paralar verip aldığımız vizelerimizin 3-6 ay,  bazen 1 ay gibi süreler olması canımızı fazlasıyla sıkıyor. Onca belge topla, neredeyse 100 avro para bayıl, eee sonuç? İşte bu ruh hali içindeyken gezi planımı şöyle yaptım: İstanbul-Trabzon için ucuz uçak bileti bulup oradan kara yoluyla Gürcistan’a ve Ermenistan’a geçmeyi planladım. ‘’Gürcistan’a zaten kimlikle giriliyor. Ermenistan desen kapıda 10 dolara vize veriyor, ne duruyorsun Ali?’’ dedim kendime ve hazırlıklara başladım. Lafı fazla uzatmadan ayrıntılara geçeyim. Faydalı bir yazı olacağını düşünüyorum çünkü gerekli birçok bilgi vereceğim size.

Batum Gezi Notları

Gürcistan seyahatimi Batum üzerinden başlatmaya karar verdim. Gürcistan ile olan Sarp sınır kapısından geçerek 20 km ötede yer alan Batum için gezi planı yaptım. Orada kaldıktan sonra başkent Tiflis’e geçmek için gezimi şekillendirdim.

Batum’a Ulaşım Nasıl?

Yukarıda bahsettiğim gibi ben ilk önce uçak ile Trabzon’a gittim ama dilerseniz Batum’a uçak ile ulaşmak mümkün. THY diğer havayollarının Batum havaalanına uçuşları var. Benim düşüncemi sorarsanız gerek yok çünkü ben Trabzon’dan sınır kapısına 2,5 saatlik bir yolculuk ile 28 TL ödeyerek geldim. İsterseniz yola çıkın, o taraf giden araçlara otostop yapın. İnanın sizi oraya kadar götürecek çok insanla karşılaşırsınız çünkü gerçekten sınır kapısı her iki taraftan çok hareketli. Sınırı geçtikten sonra Batum’a gitmek için iki alternatifiniz var: Ya dolmuşlar ya da taksi. Sarp sınır kapısı ile Batum arası 20 km. Oradan bile yine otostop çekerek Batum’a gidebilirsiniz çünkü birçok Türk, araçla oraya gidiyor. Sınır kapısı ile ilgili dikkat etmeniz gereken noktaları söyleyeyim:

  • Sınırı yaya ya da araçla geçiyorsanız 15 TL harç pulu almayı unutmuyorsunuz.
  • Eğer uçakla Gürcistan’a gidiyorsanız harç pulu almıyorsunuz.
  • Kimliğiniz ile sınırı rahatlıkla geçiyorsunuz. Eski –yeni kimlik fark etmiyor, sadece eski kimliğiniz varsa yıpranmamış olmasına dikkat edin.
  • OHAL süreci devam ettiği için kimlik taraması yapılıyor. Ben öğretmen olduğum için çalıştığım okulun FETÖ ile bağlantısı olup olmadığını sordular, o kadar.
  • Gürcüler, sınır kapısında sigara ve alkol geçiriyorlar ancak belli kotaları olduğu için sizden yardım isteyebilirler. İçinde ne olduğunu görmediğiniz paketleri geçirmenizi isterlerse kabul etmeyin ama Türklere 4 karton sigaraya kadar geçiş hakkı var. O yüzden sizden talep ederlerse paketleri kontrol edin, emin olun ne sorumluluk aldığınızdan.
  • Sınırı geçtikten sonra Gürcistan tarafında birçok market ve döviz bürosu var ve dolar, avro ya da Türk Lirası bozuyorlar.
  • Gürcistan para birimi GEL (Lari) ve önerim burada çok para bozdurmayın, şehre gittiğinizde biraz daha yükseğe bozdurursunuz. Sadece ilk etapta ihtiyacınız olan kadar bozdurun çünkü kapıda 1 doları= 2,30-2,35 Gel’e bozuyorlar şehirde bozdurursanız 1 doları= 2,39 dan bozuyorlar.
  • Sınırı geçince taksiciler hemen yanınızda beliriyorlar ve şehir merkezi için 25 Lari gibi bir fiyat çekiyorlar. Bence tercih etmeyin çünkü dolmuşlar 1,5 Lari’ye götürüyor. Eğer kalabalıksanız düşünülebilir ama pazarlık yapın.

 

Batum Nasıl Bir Şehir?

Batum, Gürcistan’ın ikinci büyük şehri aslında. Tam bir liman kenti ve turizm potansiyeli yüksek ya da burnumuzun dibindeki “Laz Vegas.” Çünkü son yıllarda gelişen şehrin görüntüsü tamamen değişmiş. Yüksel binalar, kocaman residanslar, büyük beş yıldızlı oteller ve onların casinoları, denize girmek için uzun sahiller ve bizim sadece kimlikle girebildiğimiz bu kadar yakın bir şehir olunca tam bir cazibe merkezi olmuş Batum. Merkezde hatırı sayılır derecede Türk yaşıyor ve birçok Gürcü de Türkçe biliyor. Şehre gittiğinizde hiç yabancılık çekmiyorsunuz. Çok sayıda Türk işletmecisinin ticaret yaptığı bir şehir burası.

Batum’da Gezilecek Yerler

Batum şehrini layıkıyla gezmek için veya tadına varabilmek için 2-3 gün ayırmak gerekiyor diye düşünüyorum. Ayrıca bir hafta sonu kaçamağı da rahatlıkla yapılabilir. Batum ziyaretinde nereler görülmeli işte ayrıntılar:

Avrupa Meydanı

Batum şehir merkezinin önemli ziyaret noktalarından birisi bu meydan. Tam şehrin kalbinde yer alıyor. Bu meydana Avrupa Meydanı denmesinin sebebi 2007 yılında Avrupa Birliği’nden sağlanan paralar ile yapılmış olması. Meydanın etrafında Alman, İtalyan, Avusturyalı mimarlara ait eserler mevcut. Bu meydanı aslında ilginç kılan ortada yer alan Yunan mitolojisinden de bilinen Medea Heykeli. Heykeli David Khmaladze yapmış. Meydanın düzenlenmesi ve bu heykel 1 Milyon Lari gibi bir rakama patlamış. Peki, bu Medea efsanesi ne? Hemen kısaca bahsedeyim:  Medea Heykeli, Kafkaslar’ın mitolojik yüzü aslında. Altın Post, Yunan mitolojisinde zenginliği, gücü ve iktidarı sembolize ediyor. M.Ö. 3. yy’da yaşamış Rodoslu şair Apollonios’un Argonautika adlı ünlü eserinde Iason ve Argonotların, Altın Post’un ele geçirmek için yaptıkları savaşı anlatıyor.

Yunan mitolojisine göre; Iason’un kral babası amcası tarafından Iason henüz küçük bir çocukken öldürülür. Iason büyüyüp genç bir adam olduğunda krallığı amcasından geri almak ister. Bunun içinse uzak bir diyarda bulunan altın postu ele geçirmesi gerekmektedir. Zeus’a kurban edilen koçun altından olan postu Ares’e adanmış bir korulukta saklanmaktadır. Ege Denizi’nden yola çıkan Iason ve askerleri, Altın Post’u alıp Yunanistan’a getirmek için Colchis’e (Gürcistan’ın Karadeniz kıyı bölgesi) gelmişler. İason, Yunan mitolojisinde altın postu arayan Argonotların önderi oluyor bu arada. Uzun ve çok zor bir yolculuktan sonra Aiet’in güçlü ve zengin krallığına varmışlar. Kral, Yunanlı kahramanları saygıyla karşılamış. Aiet, Iason’un şartlarını yerine getirmesi halinde Altın Post’u Yunanlılara vermeye razı olmuş. Iason önce ateş püskürten öküzlere boyun eğdirip başlarına boyunduruk geçirecek ve büyük bir tarlayı sürecek. Sonra Iason’un ejderhayı öldürmesi ve onun dişlerini toprağa ekmesi gerekiyormuş çünkü inanışa göre bu dişlerden savaşçılar çıkacakmış. Iason’un bu savaşçılarla savaşması ve onları yenmesi gerekir. Bu şartları, Aiet’in dışında kimsenin yerine getirmesi mümkün değildir. İşin enteresan tarafı bu kadar zor bir görevi ancak bir büyücünün yardımı ile aşabilecektir Iason. Bir büyücü olan kralın kızı Medea, ilk görüşte İason’a âşık olmuş ve ona yardım etmeye karar vermiş. Medea’nın yardımıyla, İason başarılı olmuş ve kraldan Altın Post’u istemiş. Kral, durumu anlamış ve Altın Post’u vermek istememiş. Bunun üzerine Medea, Hypnos’la (uyku tanrısı) işbirliği yaparak postu koruyan ejderhayı uyutmuşlar ve İason’a bir mızrak vermişler. Ejderhayı öldüren İason Altın Post’u ele geçirmiş. Argonatlar, Medea’yı ve onun erkek kardeşini yanlarına alıp gemilerine atladıkları gibi Yunanistan’a doğru yola çıkmışlar.  Kral Aiet, Argonatların peşine düşmüş. Gürcü kralın peşlerinde olduğunu gören Medea, kardeşini öldürüp parçalar halinde Karadeniz’e atamış. Bunu anlayan kral, oğlundan geride kalanları toplayıp dini merasim yapmak uğruna Argonotların gemisini takip etmeyi bırakmış ve Gürcistan’ın zenginliği Yunanlıların eline geçmiş. İşte böyle yani Gürcistanlı Medea, aşkı için bütün ülkenin zenginliği satmış hatta bu yetmemiş, kardeşini bile öldürmekten çekinmemiş.

Tiyatro Meydanı

Avrupa Meydanı’ndan sonra deniz yönünde ilerlediğinizde karşınıza çıkacak başka bir meydan da  Tiyatro Meydanı. Altın renkli Poseidon Heykeli ve rengarenk çiçekleriyle şehrin renkli meydanlarından biri. Meydanın hemen yanında da opera binası bulunuyor. Klasik İtalyan tarzı hatta Bologna’daki Posedion heykelinden esinlenilmiş.

Tiyatro Binası

Tiyatro Meydanı’nın hemen yanında 1952 yılı yapımış Ilia Chavchavadze Devlet Tiyatrosu var. Kendisi 19. yüzyıl Gürcistan’ının en önemli edebiyatçı ve siyasetçisi oluyormuş. Kendisi ülkenin Rus boyunduruğundan kurtuluş hareketinde önemli rol alan ismi olmuş. Sütunlu girişiyle bu bina da eski Batum’un en güzel yapılarından. Ben ziyaret edemedim çünkü restorasyon çalışması vardı.

Batum Bulvarı

Burası Batum’u ziyarete gelenlerin ve şehirde yaşayanların yürüyüş yaptığı, bisiklete bindiği, deniz havası aldığı palmiye ağaçları altında çok güzel bir sahil yolu. Bulvar boyunca irili ufaklı birçok park dikkatinizi çekecek. Rivayete göre bu parkları, bir Alman bahçıvan ilk olarak 1881 de yapmaya başlamış. Bulvarda yer alan parklardan olan 6 Mayıs Park’ı veya Alexander’s Garden olarak bilinen parkın ortasında hoş manzaraya sahip yapay bir göl de var. Bu gölün adı Nurigeli Gölü olarak geçiyor. Batum’a gelince alacağınız bir şehir haritasında bu gölü göreceksiniz zaten. Ayrıca parkın Sheraton Batumi Hotel’e yakın kısmında bazı hayvan ve kuş türlerinin görülebileceği küçük bir de hayvanat bahçesi yer alıyor. Çocuklu aileler için tavsiyemdir.

Astronomik Saat

Batum’da yine enteresan mimarisi ile ziyaretçilerin ilgisini çeken bir yer Astronomik Saat kulesi. Hemen Avrupa Meydanı’nın sağ tarafında Eski National Bank of Georgia binasının üzerinde bulunuyor. Inturist otelinin arkasında bulunan Medea Heykeli’nin de üzerinde olduğu Memed Abashidzade Bulvarı üzerinde yer alan saat, bir Prag örneği gibi olmasa da görülmeye değer.

Piazza

Daha önce de belirttiğim gibi Batum turizmin ballı tadını almış bir şehir ve yeni yapılanmasını tamamen Avrupa’daki örneklerinden esinlenerek hatta kopyalayarak yapıyor. İşte buna çok iyi bir örnek Piazza. Piazza İtalya’da yer alan birçok meydandan esinlenerek yapılmış. İçine kafe ve restoranların olduğu aslında fazla da büyük olmayan şirin bir meydan. Burada yaz akşamları çeşitli müzik etkinlikleri olabiliyor. Şehirde kaldığım sürece genelde kahvemi bu meydanda içtim.

St. Nicholas Kilisesi

Batum’da yer alan tarihi yapılardan birisi de St. Nicolas Kilisesi. Bu kiliseyi, Osmanlı Dönemi’nde burada yaşayan Rumlar padişaha hediye olarak sunmuşlar. Padişah da bu hediyeyi bir şartla kabul etmiş, çanlarının asla çalınmaması kaydıyla ibadete izin vermiş. Kilisenin yapımına 1865’te başlanmış ve çanları da 1878’de yerleştirilmiş. Rumlar söz verdikleri üzere çanları hiç çalmamışlar, ta ki Osmanlı’nın Batum topraklarını kaybettiği güne kadar. Çanlar Osmanlıların gidişi için ilk kez çalmış. Bugün ise şehrin ana kiliselerinden biri olarak faal bir şekilde ibadete açık. Gürcistan’da kiliseler her daim dolu ve bu yüzden girerken kıyafetinize dikkat etmelisiniz.

 

Miracle Park

Burası Batum’un modern yüzü diyebilirim. Park çok kısa sürede bittiği için Mucize (Miracle) demişler. Batum şehri için önemli yapılar bu parkın içinde yer alıyor.

Chacha Tower

Miracle Park içinde yer alan bir diğer yapı Chacha Tower, İzmir Konak Saat Kulesi’nin bir kopyası gibi. 25 metre yüksekliğinde, 4 çeşmeli kule liman yakınında yer alıyor. Bu saat kulesine Chacha denmesinin sebebi her gün akşam saat 19.00’da 10 dakika boyunca çeşmelerinden güçlü Gürcü içkisi Chacha akıyor. Yeme içme kısmında bahsederim bu içkiden fazla içmeyin çünkü kuvvetli bir içki.

Aşk Heykeli (Ali ve Nino Heykeli)

Ali ve Nino Heykeli, Batum’da Miracle Park içinde yer alan görülesi bir yer. Limanın hemen yakınında deniz kıyısında bulunuyor. 7 metre yüksekliğinde metalden yapılmış heykelin mimarı  heykeltıraş Tamara Kvesitadze. Heykele ilham olan kaynak da Kurban Said adlı kimliği kesin olmayan yazar. 1937’de Viyana’da Almanca olarak yayınlanmış bir romandan esinlenerek yapmış sanatçı bu heykeli. Roman, Müslüman bir Azeri genci olan Ali  ile Hristiyan Gürcü kızı Nino arasında yaşanan imkânsız aşkı konu ediniyor. Hareket eden, bir kadın ve bir erkekten oluşan 2 metal heykel, her 10 dakikada farklı bir açı alarak iç içe geçiyor ve birbirinden uzaklaşıyor.

Ferris Wheel (Dönme Dolap)

Ferris Wheel, Ali- Nino olarak bilinen heykelin hemen yanı başındaki büyük dönme dolap, şehri yukarıdan görmek isteyenler için eğlenceli bir seçenek. 55 metre yüksekliğe kadar çıkıyor ve kişi başı 3 Lari ödüyorsunuz. Bu dönme dolabın kapasitesi 250 kişi. Her bir turunu 10 dakika tamamlıyor. Ben bindim ve harika fotoğraflar çektim.

Alfabe Kulesi (Alphabet Tower)

2012 yılında yapılmış bu kule 130 metre uzunluğunda. Yapılış amacı kökeni 5. yüzyıla kadar giden ve dünyada yaşayan 12 alfabe türünden biri olan Gürcü alfabesinin anısına yapılmış İspanyol Mimar Alberto Domingo Cabo tarafından tasarlanmış Alfabe Kulesi (Alphabet Tower), Gürcü alfabesinin kendine haslığını vurgu yapıyormuş ve Gürcülerin kimliğine olan sevgisinin bir sembolü olarak inşa edilmiş. Eğer siz de benim gibi panoramik manzara meraklısıysanız tam doğru adrestesiniz çünkü buraya çıkmak için bir asansör var. Kişi başı 8 Lari ödeyerek buradan Batum ve Karadeniz manzarası görülebiliyorsunuz. Gece aydınlatıldığındaki hali de çok güzel. Bir rivayete göre Gürcü alfabesindeki her harf, buradaki şarapçılık kültürünün etkisiyle üzüm asmasına benzeyecek şekilde tasarlanmış. DNA sarmallarına benzeyen mimarisi dediğim gibi Gürcü kimliğinin nesilden nesle aktarılmasını sembolize ediyormuş.

Batum Teleferiği ( Argo Teleferik)

Yine Batum için farklı bir aktivite arayanlara bu teleferiği öneririm. Özellikle çocuklu ailelerin tercihi oluyor şehirde. Tam liman bölgesinde yer alan teleferik özellikle yaz aylarında ve hafta sonları oldukça kalabalık oluyor. Kişi başı 15 Lari ödeyerek bu teleferiğe biniyorsunuz. Yaklaşık 10 dakikalık bir yolculuktan sonra Batum’u ve Karadeniz’i ayaklarınızın altına alacağınız bir manzara ile karşılaşıyorsunuz. Yukarıda manzaranın tadını çıkaracağınız kafe ve restoranlar yer alıyor.

Virgin Mary Kilisesi

Batum için önemli dini yapılardan biri olan kilise Batum’un katedrali sayılıyor. Kilise 19. yüzyılda inşa edilmiş oldukça görkemli ve güzel bir yapısı var. Neo-Gotik tarzda inşa edilmiş 3 kubbeli kilisenin büyük renkli vitray camlarında, pek çok dini sahne sergileniyor. Sovyetler Birliği zamanlarında kapatılan kilise arşiv ve yüksek gerilim laboratuvarı olarak kullanılmış ve bugün Batum’un en büyük ana kilisesi kabul ediliyor.

Ermeni Apostolik Kilisesi

Ermeni Apostolik Kilisesi (Armenian Apostolic Church). Aslında orijinali ahşaptan yapılma olan kilise 1873’te inşa edilmiş fakat yangınlarla zarar görmüş olan kilise, bağışlarla 1880’lerde Avusturyalı mimarlarca yeniden yapılmış. Sovyet Rusya zamanında planetaryum olarak kullanılmış. Kilise, planetaryumun 1992’de Batum Devlet Üniversitesi taşınması ile yeniden ibadete açılmış.

Orta Cami

Batum’da ibadete açık olan tek Müslüman yapısı Orta Cami, yine liman bölgesine yakın bir konumda. 1880 de diğer iki caminin ortasında yer aldığı için bu adı almış. Diğer camiler yıkılmış ama bu ayakta kalmayı bir şekilde kalmış. Sovyet döneminde kiliselerin başına gelen bu caminin de başına gelmiş, kapatılmış daha sonra tekrar ibadete açılmış. Şimdi içinde müftülük ve Kuran kursu yer alıyor.

Ters Ev (Up Down House)

Burası Batum’u sahil yolunda gezerken tesadüfen gördüğüm enteresan yapılı bir bina çünkü ters şekilde çatısının üzerinde olacak biçimde yapılmış. Aslında şimdi bir restoran olarak hizmet veriyor. Bir akşam yemeğinizi burada Gürcü lezzetlerini keşfe ayırabilir, ilginç bir yapının içinde olma deneyimi yaşayabilirsiniz. Batum’da sahilin büyük caddelerinden biri olan Khımshıashivili Caddesi’nde yer alıyor. Bir rivayete göre bu binayı tasarlayan mimar Lazmış artık bilmiyorum ben söylenenlerin yalancısıyım.  Şaka bir yana bu bina da Batum’un kopyaladıklarından.

Dancing Fontain (Dans Eden Çeşme)

Burası yine ters evin olduğu cadde üzerinde büyükçe bir park ve akşamları burada ışıklı dans gösterisi havuzun fıskiyelerinden çıkan sular ile yapılıyor.

Batum Botanik Park

Batum’da bulunduğum süre içinde en çok keyif alarak gezdiğim yer bu botanik park oldu. Parkı gezerken “Vayy bee! Yeryüzünde cennet bahçeleri varmış.” diye kendi kendime söylendiğimi hatırlıyorum. Aslında buraya park demek yanlış olur çünkü tamamını gezmek için en az 2-3 saate ihtiyacınız var. Batum merkeze 9 km uzaklıkta, Karadeniz’in kıyısında Mtsvane Kontskhi bölgesinde yer alıyor. 108,7 hektarlık yayıldığı alanıyla bahçe, dünyanın en büyük botanik parkları arasında geçiyormuş. 5000’den fazla bitki türü barındıran bahçede, Kafkasya’ya özgü yarı tropik bitkilerin yanı sıra Uzak Asya, Yeni Zelanda, Kuzey Amerika, Güney Amerika, Himalayalar, Avustralya ve Akdeniz bitkilerinin sergilendiği bölümler de bulunuyor. Parka gitmek için Argo teleferiğin önündeki duraktan 31 numaralı dolmuşlara binerseniz sizi parkın kapısına kadar götürüyorlar. Kişi başı yol ücreti 2 Lari. Eğer kalabalıksanız taksiler 7-8-10 Lari gibi bir fiyata dolmuşlardan sıkışmadan gidebilirsiniz. Ben giderken taksi dönüşte dolmuşu kullandım. Botanik Park’a giriş kişi başı 8 Lari.

Batum’da Konaklama

Ben sırt çantalı bir gezgin olduğum için konaklama tercihimi hostelden yana kullandım. Kaldığım hostel bu sefer beni hayal kırıklığına uğrattı, o yüzden önermeyeceğim. Şehir merkezine 10 dakikalık yürüme merkezinde ayarladığım hostelimin adı Sun Batumi Hostel. Fiyat olarak uygun, iki gece için 50 Lari yani yaklaşık 75 TL ödedim ancak dediğim gibi özellikle temizlik konusunda çok memnun kalmadığım bir yer oldu. Orada tanıştığım ve yanlarına misafir olarak gittiğim Alman arkadaşlarımın kaldığı hosteli önerebilirim. Hj Hostel gerçekten benim kaldığım yerden çok daha iyiydi. Bunun dışında şehirde 3-4-5 yıldızlı otel ve daire seçenekleri mevcut. Sheraton Batumi Hotel, Intourist Palace Hotel, Radisson Blu Hotel Batumi ve Divan Suites Batumi bunlara örnek. Orta bütçeli otel diyorsanız Piazza Hotel’i düşünebilirsiniz. Çocuklu aileler için daire kiralamak mümkün çok güzel yeni yapılan lükse deniz manzaralı sitelerde yer bulabilirsiniz.

Ali Rıza Öner

1976 yılında Kocaeli'nde doğdum. İlk,orta ve lise öğrenimimi Kocaeli'nde tamamladıktan sonra 1996 yılında İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümüne girdim. Tarih Bölümdeki eğitim yıllarımda gezmeye,seyahat edip farklı kültürleri tanımaya ilgi duymaya başladım. Tabi çalışmak zorundaydım yaban ellerde üniversite okurken para kazanmak zorundaydım 1997-2001 yılları arasında THY de çalıştım askerlik falan derken gördüğüm,okuduğum şeyleri anlatmayı sevdiğim için öğretmenliğe başladım. O gün bugündür anlatıyorum tecrübelerimi,bilgilerimi. Avusturya Liseliler Eğitim Vakfı (ALEV OKULLARI) da Tarih Öğretmenliği yapmaktayım. Şimdi sıra sizlere geldi. Gezmek benim tutkum istedim ki yine anlatayım bu sefer yazayım hatta.Tanımadığım sizlere. Sürçülisan edersem affedin.

Sevebilirsin...

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.