Tiflis Gezi Notları

Batum’da iki gece konakladıktan sonra yönümü Gürcistan’ın başkenti Tiflis’e çeviriyorum. Her zaman için gittiğim ülkenin başkentini görmeye çalışıyorum. Çünkü yönetim merkezi olması, kalabalık nüfus, yaşam farklılığını görmek istiyorum.

Tiflis’e Ulaşım Nasıl?

Ben Batum’dan Tiflis’e daha önce aldığım otobüs bileti ile yolculuk ettim. Ancak Tiflis’e Batum’dan tren ile ulaşmak mümkün. Sadece fiyatlar biraz daha pahalı tren ile ulaşım için. Örnek vereyim ben Batum’dan Tiflis’e otobüs bileti için 30 Lari yani 45 lira gibi bir rakam ödedim. Tren bilet fiyatları ise 80-100 Lari arasında değişiyor. Evet tren ile yolculuk yapabilirsiniz ama bütçe geziler için vazgeçilmez bir kalem bence. Tiflis’e gitmek için tercih ettiğim otobüs firması Metro Turizm. Gürcistan’da çok yaygın ve kullanılan bir firma Metro Turizm. Taksiyle terminale giderken taksici ‘’Hangi firmayla gidiyorsun?’’ diye sordu ben de ‘’ Metro Turizm’’ dedim. Taksici:’’ Oooo Metro Turizm konfort konfort’’ diyerek eliyle onaylayan bir işaret yaptı. Onlar için bu firma oldukça lüks kabul ediliyor. Yolculuk yaklaşık 6 saat sürüyor Tiflis’e. Yollar geliş gidiş ve genelde virajlı. Sadece Tiflis’e yakın bir noktada çift yön otoban var. Bu arada Batum’da ve Tiflis’te iki otobüs terminali var. Batum’da Metro Turizm farklı bir terminalden kalkıyor. Bunu bindiğiniz taksiciye önceden söyleyin yoksa sizi diğer terminale götürürler. Aynı şey Tiflis içinde geçerli. Şehrin doğusunda ve batısında iki otobüs terminali var. Metro Turizm doğuda yer alan yani Tiflis Havaalanı yönündeki terminalden kalkıyor. Bu firmanın dışında bir çok Türk otobüs firması Gürcistan’a çalışıyor zaten otogara gittiğinizde göreceksiniz. Gürcü şoförler ise gayet çılgınlar. Koskoca otobüsü veya taksiyi deli gibi kullanıyorlar. Karşıdan karşıya geçmek bazen cesaret işi. Belli noktalarda kameralı radarlar ve onların haricinde son sürat gidiyorlar. Yollarda polis kontrol noktalarını bildikleri için oraları yavaş geçiyorlar. Halk belki bunu bildiği için içinden yol geçen köy ve kasabalarda kendince kasisler yapmışlar önlem amaçlı. Sabah 09.00 da bindiğim otobüs 15.00’te Tiflis’e vardı.

Eğer şehre uçakla gelirseniz havaalanından şehir merkezine 37 numaralı otobüs ile ulaşıyorsunuz. Havaalanının ismi Novo Alexeyevka. Belediye otobüsleri 0,60 Gel alıyorlar ancak uzun sürüyormuş birkaç kişiyseniz Taksi iyi seçenek ama mutlaka pazarlık şart. Çünkü 50 Gel talep edebilirler. 25-30 Gel iyidir.

Tiflis Hakkında Bilgi

Tiflis Gürcistan’ın başkenti ve şehirde yaklaşık 1,5 milyon insan yaşıyor. Sovyetlerin dağılmasından sonra kentin çehresi değişmeye başlamış am yoksulluk kenar mahallelerde belirgin olarak fark ediliyor. Gürcistan’da maaşlar oldukça düşükmüş. Ortalama bir öğretmen 500 Lari gibi bir ücret kazanıyormuş. Bu rakam yaklaşık olarak 750 Türk Lirası yapıyor. Dolar karşılığı ise günümüz kuruna göre 240-250 Dolar civarı. Halk misafirperver ve sıcak kanlı. Türkçe bilme oranı yüksek. Belli bir yaşın üstü İngilizce bilme oranı düşük. Şehrin ortasından Kura Nehri geçiyor. Para birimleri GEL ve 1 dolar 2.4 GEL’e (Lari de diyorlar) tekabül edilyor. 1 paket sigara 3-4 GEL civarında, 1 şişe şarap 10-15 GEL, yemekler genelde 5-10 GEL, bira 2-3 GEL civarında. Şehirde her yerde bedavaya Wi-Fİ çekiyor. “Tbilisi Loves You” isimli Wİ-Fi her saat kullanılabiliyorsun. Ama her saatte 30 dakika hakkınız var. Tiflis adı efsaneye göre şöyle konulmuş. Efsaneye göre Tiflis, MÖ 5. yüzyılda ormanlarla kaplı bir yermiş. Bir gün Kral Vahtang Gorgasal ava çıkmış. Aralıksız uçan sülünlerin peşine eğitilmiş atmacasını salmış. Aradan zaman geçmiş, ne atmaca ne de sülün görünürde yok. Onları aramaya başlamışlar ve kısa süre sonra ikisini de sıcak suya düşmüş olarak bulunmuşlar. Kral orayı çok beğenmiş ve bir kent kurmalarını buyurmuş. Kente, orada bulunan tsheli (sıcak) ya da eskiden söylendiği gibi tpili (sıcak) sudan dolayı Tpilisi ya da Tbilisi adı verilmiş.

Tiflis’te Gezilecek Yerler

Evet başkent Tiflis görülecek yerleri ile 2-3 gün yeterli olacak bir şehir. Ama Tiflis dışında Gürcistan topraklarında turlar ile gidebileceğiniz şehrin 3-4 saat uzağında farklı yerlerde var.

Old Town (Eski Şehir Bölgesi )

Tiflis’in kalbi burası tüm turistlerin uğrak yeri. Efsaneye göre Tiflis burada kurulmuş. Eski evler, daracık sokaklar ile eski yeni karışımı yapılar ile işte karşınızda eski Tiflis. Tiflis Özgürlük Meydanı’ndan Kote Abkhazi Sokağı yönünde ilerlemeye başladığınız bölgeden Barış Köprüsü’nün karşısına kadarlık alanı kapsıyor. Tam net bir sınır yok yani.

Abanotubani Bölgesi (Sülfür Hamamları): Tiflis eski şehir bölgesinde gezerken göreceğiniz hamalar zaten sülfür kokusunu almanız ile yerini belli ediyor. Bu hamamların özelliği iyileştirici olmaları.  Ben içeri girmedim belki şimdilik ihtiyaç duymadım ama farklı bir tecrübe olabilir. Öğrendiğim kadarıyla özel odalar kiralayıp sülfür havuzlarına girebiliyormuşsunuz. Masaj yaptırabiliyormuşsunuz. Hamamların kubbelerinin bulunduğu meydan çevresinde cafe ve restoranlarıyla oldukça canlı. Etrafta zaman geçirebilirsiniz diyeceğim sülfür kokusu rahatsız edebilir uyarayım.

Narikala Hisarı: Şehirleri tepeden görmeye bayılıyorsanız benim dağ keçisi gibi her gittiğim şehirde tepelere tırmandığımı bilirsiniz tabi bu gelenek Tiflis’te de değişmiyor ve vuruyorum kendimi yamaçlara. Özellikle Old Town’un güzel bir panoramasını yakalayacağınız tepeye çıkmalısınız. Narikala Hisarı 4. yüzyıldan kalma ve şehrin ayakta kalan en eski yapısı. Yakından bakınca pek bir şey kalmadığını görürsünüz ama gece iyi ışıklandırılmış.

Mother Of Georgia (Gürcistan’ın Annesi Heykeli)

Narikala Hisarı’nın yan tarafında bulunan şehri yüksek noktadan gören heykel Tiflis’in sembollerinden biri. 25 metre yüksekliğinde olan heykel sağ elinde kılıç sol elinde şarap kasesi olarak yapılmış. Anlamı şu. Sağ eldeki kılıç düşmanlara göz dağı verirken sol eldeki şarap kasesi Gürcistan’ın dostlarını selamlamasını sembolize ediyormuş. Heykelin olduğu tepeye teleferik ile ya da yürüyerek çıkmak mümkün. Teleferik için biraz sıra beklemek zorunda kalıyorsunuz. Kişi başı 2 Lari ödeyerek şehri kısa süreliğine de olsa teleferik ile yukarıdan görebilirsiniz.

Abanotubani Bölgesi Şelale

Siz hiç şehrin merkezinde şelale gördünüz mü? Ben görmedim. Ama Tiflis’in merkezinde bir şelale var. Sülfür Hamamlarının olduğu yerden kayalık dar vadiyi takip edin ve 3 dakika yürüdükten sonra büyük bir sürpriz ile karşılaşın. Bol bol fotoğraf çekin gerçekten çok keyifli.

Avlabari Bölgesi

Burası eski şehir bölgesinin karşısında kalan semt. Daha çok yerleşim yerleri Sovyet Rusya döneminden kalma binalar ve bir havuzun olduğu küçük meydandan ibaret. Burada marketlerden ya da pastane tarzı küçük fırınlardan alış veriş yapabilirsiniz.

Rustaveli Caddesi: Burası şehrin en hareketli caddelerinde biri. Trafiğe açık olan caddedin etrafında bir çok yapıyı görmek mümkün. Cadde yaklaşık 1,5 km boyunca devam ediyor. Şehrin resmi binalarıyla müzelerinin sıralandığı aralarında bir çok cafe/restoran bar bulunan kentin ana caddesi burası. Öğrendiğime göre bir çok politik gösteri de burada yapılıyormuş. Hatta bir gün bu caddede dolaşırken tek başına bir adam Rusya’nın politikalarını eleştirmek için elinde ‘’Stop Moscow’’ yazan bir kartonla eski hükümet binasının önünde duruyordu. Cadde boyunca takip edeceğiniz önemli yapılar; Parliament of Georgia , Georgian National Museum, Tiflis Opera ve Bale Salonu, Rustaveli Devlet Tiyatrosu, Rustaveli Müzesi, Gürcistan Bilimler Akademisi ve Sovyet İşgali Müzesi.

Özgürlük Meydanı

Hani her şehirde böyle meydanlar olur ya işte Tiflis’in önemli meydanlarından biri de burası. Rustaveli Caddesi’nin sonunda yer alan meydan Sovyet Rusya zamanında kocaman bir Lenin heykeli barındırıyormuş. Heykel 1991 yılında kaldırılmış yerine dini bir sembol olan Aziz George’un Ejderhayı öldürürken tasvir edilmiş bir heykel konmuş.

Jumah Mosque (Camii)

Burası eski şehirde, hamamların olduğu tarafta yer alan bir cami zaten minaresini görünce yerini kolayca bulacaksınız. Farklı bir mimarisi var. Görüntüsü çok güzel yani değişik. Eskiden yan yana iki mescid varmış, birleştirilmiş ve bir cami halini almış. Fakat her iki mescidin de mihrabı duruyor. Yani iki mihrabı olan bir cami. Enteresan Şii ve Sünniler aynı camide ibadet ediyorlar. Hala faal ve ibadete açık.

Metekhi Kilisesi Ve Kral Vakhtang Gorgasali Heykeli

Tiflis’in ilk yapısı diyebiliriz bu kiliseye. Tam Kura Nehri’nin kenarındaki yüksek kayalığın üzerine kurulmuş. Söylentiye göre burası Vakhtang Gorgasali’nin sarayı inşa ettiği yer ve ilk kiliseyi yaptığı yermiş.  Kral Tiflis’i 5. yüzyılda başkent yapmış. Mevcut kilise 1278 ve 1289 yılları arasında Kral Demetre Tavdadebuli tarafından yaptırılmış ve o tarihten bu yana birçok kez yeniden inşa edilmiş. Kral Vakhtang’ın at üzerinde şehri selamladığı heykel ise 1960 yılında yapılmış.

Dry Bridge Pazarı

Burası Rustaveli Caddesinin nehir kenarında kalan sanatçılar pazarı gibi şehrin enteresan noktalarından biri. Her türlü resim, eski antika eşyaları bulacağınız bir pazar yeri gibi. İlginç eşyalar bulup satın alabilirsiniz.

Tsminda Sameba Katedrali

Burası Tiflis’in yeni dini yapılarından biri ve oldukça görkemli. Şehrin her yerinden görülen devasa Sameba Kilisesi. 1995 yılında Gürcü dirilişinin, birliğinin ve ölümsüzlüğünün sembolü olarak yapımına başlanmış. Ancak 2007 yılında ibadete açılmış. Hala iç süslemeleri bitmemişti. Devasa bir bahçenin ortasına kurulmuş, 15 bin kişi alabilen bina 84 metre yüksekliğinde. Gürcistan’da bir çok okul öğrencisi şehri gezerken buraya getiriliyor. İçeride resim çekmek yasak ama ben gizlice birkaç kare çektim. Kilise gece güzel aydınlatılıyor.

Barış Köprüsü

Barış Köprüsü Tiflis için modern yüzyılın simgesi dev bir deniz kabuklusuna benziyor. Tiflis, bir köprüler kenti gibi. Kura Nehri’nin tam ortasından ikiye böldüğü kenti köprüler birleştirmiş. Çoğunluk eski tarihli taş yapılar ve hepsi arabaların geçişine açık. Barış Köprüsü ise gündelik ihtiyaçtan çok, kentin 21’inci yüzyılla bağını kurmak, dünyadan geri kalınmadığını göstermek için oraya yerleştirilmiş. Cam ve çelikten yapılmış.

 

Mtatsiminda Parkı

Şehre geldiğinizde şöyle bir etrafa bakacak ve şehrin güney tarafının yüksek tepelerle çevrili olduğunu göreceksiniz. İşte o yüksek tepenin en yukarısında kocaman bir TV kulesi dikkatinizi çekecek. Oraya gitmek isteyeceksiniz biliyorum ama sakın yürüyerek çıkayım demeyin zaten çıkmazsınız. Rustaveli Caddesi’nden bir taksiye binin ama önce pazarlık yapın en fazla 3-5 Lari verin ve Mtatsiminda Parkı için fünikülere gitmek istediğinizi söyleyin. Sonra Fünikülerden gidiş geliş 5 Lari’ye biletinizi alın ve yukarıya Mtatsiminda Parkı’na çıkın. Fünikilere bindiğinizde arka kısmına oturursanız fotoğraf  makinanızı ya da telefonunuzu hazır tutun çünkü yukarı çıkarken harika manzaralar yakalayacaksınız. Bu parkı özellikle çocuklu ailelere tavsiye ediyorum. Yukarı harika manzaranın yanında özellikle benim gibi şehre Temmuz sıcağında gittiyseniz gece gündüz serin serin oturacağınız yeşil alanlarla dolu. Serin çünkü hemen hemen 1000 metreye çıkıyorsunuz. Ayrıca buraya yerel halk ‘’Kutsal Dağ’’ adını vermiş. Yukarıda kafe ve restoranlar da var. Zaten şehre gelen turistlerin ve Tiflisli ailelerin uğrak noktası burası.

Mama Daviti Rise (Mama Daviti Kilisesi)

Mtatsiminda Parkı’na çıkarken fünikiler orta noktada duruyor. Eğer orada inerseniz hemen sağınızda yer alan bu kiliseyi ziyaret edebilirsiniz. Burası aynı zamanda bir eski mezarlık ve bir çok Gürcü sanatçının mezarı bulunuyor.

Agmasenebeli Caddesi: Burası gene eski şehir bölgesinde Türklerin çokça yaşadığı bir cadde. Bir çok kafe ve restoran seçeneği var burada. Bir akşam canım çok Türk yemekleri çekmişti burada bulduğum Türk lokantasında istediğim her şeyi bulmuştum. Tabi yemek üstüne demleme çay.

Gabriadze Kafe Ve Tiyatrosu

Burası eski şehir bölgesinde ilginç saat kulesi ve tiyatrosuyla dikkatinizi çekiyor. Zaten bence şehirdeki en sevimli yapı bu saat kulesi. Altında ve çevresinde yer alan kafelerde oturup bir şeyler içmek keyifli.

Tiflis’te Konaklama

Tiflis ziyaretimde konaklama tercihim bu şehirde yaşayan arkadaşım Keti’nin tavsiyesi ile çok merkezi konumda olan Hostel Mercury’de yaptım. Tam bir aile işletmesi olan Hostel Mercury şehrin iki yıl önce trafiğe kapatılarak oluşturulmuş içinde kafe ve restoranların olduğu Agmasenebeli çıkmaz sokağı numara 16 da yer alıyor. Hostel sahipleri  Giga ve Madonna tam bir Gürcü misafirperverliği ile beni ağırladılar. Giga harika Gürcü yemekleri yapıyor. İki ufak çocukları Alexi ve Elene ile bana 3 gece aile ortamı yaşattılar. Hostelde aileler içinde özel odalar mevcut. Hostel Mercury için Facebook sayfasını takip edebilir ve fikir sahibi olabilirsiniz. Ben özel odada geceliği 17 dolar ödeyerek kaldım. Bunun dışında tabi orta ve üst sınıf bir çok otel bulmak mümkün şehirde.

Tiflis Şehir İçi Ulaşım

Tiflis şehir içi ulaşım için dolmuş, taksi ve metroyu kullanabilirsiniz. Dolmuşları çok tercih etmezsiniz ama taksi işinize yarayacaktır. Her zaman söylediğim gibi taksilerde taksimetre yok ve pazarlık yapmanız şart. Tiflis metrosuna ihtiyacınız olur mu bilmem ama görmenizi isterim. Tam bir Sovyet mimari eseri metro hattı iki ana hattan oluşuyor. Kırmızı uzun hat ve mavi kısa hat. Kırmızı hat işinize yarayacak olan hat. Yerin yaklaşık 70-80 metre altına uzun ucu bucağı görünmeyen yürüyen merdivenler ile inmek değişik bir deneyim. Tiflis Metrosu Stalin döneminde 2.Dünya Savaşı’nda yakalanan Alman askerler çalıştırılarak yapılmış. Eski köhne vagonlar size sarsıntılı bir yolculuk yaptırıyor. Vagonlarda İngilizce anons var ama kapı üstlerinde hat hakkında bilgilendirici bir levha yok.

Ali Rıza Öner

1976 yılında Kocaeli'nde doğdum. İlk,orta ve lise öğrenimimi Kocaeli'nde tamamladıktan sonra 1996 yılında İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümüne girdim. Tarih Bölümdeki eğitim yıllarımda gezmeye,seyahat edip farklı kültürleri tanımaya ilgi duymaya başladım. Tabi çalışmak zorundaydım yaban ellerde üniversite okurken para kazanmak zorundaydım 1997-2001 yılları arasında THY de çalıştım askerlik falan derken gördüğüm,okuduğum şeyleri anlatmayı sevdiğim için öğretmenliğe başladım. O gün bugündür anlatıyorum tecrübelerimi,bilgilerimi. Avusturya Liseliler Eğitim Vakfı (ALEV OKULLARI) da Tarih Öğretmenliği yapmaktayım. Şimdi sıra sizlere geldi. Gezmek benim tutkum istedim ki yine anlatayım bu sefer yazayım hatta.Tanımadığım sizlere. Sürçülisan edersem affedin.

Sevebilirsin...

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.